Kategoria: letnisko

Letnisko miodem płynące – maski gipsowe duchów z ruin zamkowych

Kolejna rzeźba, która została stworzona w ramach projektu „Letnisko miodem płynące – o działalności Józefa Lorenza w Lanckoronie” to gipsowe maski teatralne. Zainspirowani „fantazyą dramatyczną” Józefa z Lanckorony i jego dramatami: „Na ruinach” i „Zmartwychwstanie” chcieliśmy nawiązać do jego działalności teatralnej. Używał on narzędzi teatralnych w kontekście społecznym i kulturowym. Chciał by budowały poczucie polskości, krzepiły serca i miały wyraz patriotyczny w trosce o dziedzictwo kulturowe. Troszczył się także nie tylko o wygląd Lanckorony, ale też o jej serce: o ruiny zamku. Udział w spektaklu i wymowa dramatu miały zapobiegać rozbiórce ruin i wykorzystywaniu kamienia pochodzącego z zamku do budowania domów. Pełniły też funkcję jednoczącą i integrującą lokalną społeczność.

P7245116 P7245138 P7245135 P7245157 P7245350 P7275553 P7285775 P7285798 P7285793 P7285797

Reklamy

Rzeźba papierowa

W ramach projektu o Józefie Lorenzu stworzyliśmy instalację cieniową. Z materiału, który wszyscy wyrzucamy stworzyliśmy formę przestrzenną w kształcie liścia (tak, to były rolki z papieru toaletowego). Z malutkich elementów powstał duży szkielet. Następnie sprawdzaliśmy jak stworzyć intrygującą i kolorową fakturę tła, samym liściom także nadaliśmy kolor. Instalacja może działać zarówno ze światłem stałym jak i ruchomym.P7175034 11756601_1202203919805208_283661034_n 11749531_1202203959805204_1482031924_n IMAG1796 IMAG1800 IMAG1806 IMAG1807 IMAG1818 IMAG1820

Warsztaty w ramach projektu Letnisko miodem płynące

Wybierając Józefa Lorenza bohaterem naszej okolicy zobowiązaliśmy się do odkrywania tajemnic i historii jego życia i działalności. W ramach projektu graliśmy już w grę planszową i odpowiadaliśmy na trudne pytania. Odpowiedzi trzeba było szukać w źródłach i opracowaniach historycznych. Odrobina rywalizacji zachęcała nas do szybszego zgłębiania wiedzy i podawania ekspresowych odpowiedzi. Tym sposobem wyłoniliśmy najlepszych.

Następnie pracowaliśmy na osi historycznej, porządkując najważniejsze wydarzenia w czasie tak nam odległym, szukaliśmy też istotnych miejsc na mapach. Kiedy poznaliśmy postać Józefa Lorenza bliżej stwierdziliśmy, że historia całej rodziny jest ciekawa i tak czytaliśmy dalej o Tadeuszu Seniorze i Juniorze.

Kolejnym etapem było przystąpienie do prac plastycznych. Inspirowani różnymi technikami pracy twórczej od hand-made, przez recycling art aż do ready-made znaleźliśmy adekwatną formę wyrazu artystycznego. Praca nad rzeźbami i formami przestrzennymi daje dużo radości, ale jednocześnie wymaga ogromnego zaangażowania i dopracowywania szczegółów. Nie jest łatwo przelać pomysł na kartkę, a co dopiero stworzyć trójwymiarowe dzieło.

Artystyczna forma nawiązująca do działalności Lorenzów okazała się być dla nas najciekawszym środkiem wyrazu.

10859824_1201535576538709_395052656_n 11737005_1201535476538719_674250128_n 1533280_1201535703205363_1736228110_n 11751107_1201535716538695_434328600_n 11751390_1201535473205386_1315426301_n 11739721_1202203936471873_1095196524_n

O Józefie Lorenzu

józef

Józef Lorenz – ur. w 1872 roku w Potyliczu koło Lwowa, kształcił się na kursach pszczelarstwa we Lwowie i w Wiedniu. Na wystawie ogrodniczo-pszczelarskiej we Lwowie w 1899 otrzymał srebrny medal jako najmłodszy wystawca. W tym samym roku osiadł w Lanckoronie wraz z rodziną. Jego przyjazd do Lanckorony był zapowiedzią nowych i lepszych czasów dla miasta. Objął kierownictwo Kursu Sadowniczo-Pszczelarskiego w Lanckoronie. W tutejszej szkole, był zaangażowanym pedagogiem realizującym założenia „pracy u podstaw” – przeciwdziałał analfabetyzmowi i dbał o edukację na wsi. Był społecznikiem i działaczem. Zauważył, że jedynym ratunkiem dla upadającej wsi jest zwrócenie się ku ziemi i jej płodom. Rozpoczął działalność sadowniczą, a potem pszczelarską. Sam uprawiał sad najpierw przy szkole, potem zakładał kolejne i uczył tej sztuki okolicznych mieszkańców. Sady, ogrody zaczęły pojawiać się przy większości domostw i zmieniły krajobraz miasta. Lorenz sprowadzał do wsi rzadkie rośliny, czasem będące jedynymi okazami w Polsce. Na temat bartnictwa Lorenz napisał kilka prac naukowych, w tym książkę „Wzorowa pasieka. Podręcznik dla pszczelarzy”, wydaje również czasopismo „Pszczelarz”, uczestniczy w Zjazdach Pszczelarzy, prowadzi kursy pszczelarstwa w szkole gospodarczej dla kobiet oraz na Uniwersytecie Jagiellońskim. Buduje pasieki według amerykańskiej metody Dadant-Blatt’a. Za działalność na polu pszczelarstwa otrzymuje Wielki Medal Srebrny Ministerstwa Rolnictwa. Powołał też Towarzystwo Upiększania Lanckorony. Dzięki jego działalności w 1919 roku doszło do podpisania „Memoriału do Wysokiego Sejmu w Warszawie”, w którym ustanawiano letnisko w Lanckoronie. Lorenz był jednym z sygnatariuszy dokumentu. Do Lorenzów zjeżdżali się znajomi (wojskowi) z rodzinami. Józef postanowił wtedy rozbudować swój dom i stworzyć pokoje gościnne w „Willi Zamek” (1921), co było legendarnym początkiem ruchu pensjonatowego w Lanckoronie. Wkrótce jedna willa nie wystarczyła i powstała następna- rozbudowana leśniczówka, czyli „Tadeusz” (1925). Rozpoczął budowę basenu-sadzawki, którą ulepszył jego syn. Później także powstał kamieniołom w Lanckoronie. Józef Lorenz był literatem, jego pseudonim artystyczny to „Józef z Lanckorony”. Pisał dramaty: np. „Ruiny”, 1905. Jeden z nich – „Zmartwychwstanie” – miał być wystawiany w teatrze Słowackiego w Krakowie, przygotowania do premiery przerwał wybuch II wojny światowej. Za sprawą działalności Lorenza społeczność została zaktywizowana i wygląd Lanckorony znacząco się zmienił. Do dzisiaj Lanckoronę odwiedzają turyści, którzy szukają spokoju i chcą obcować ze starą, rustykalną zabudową, tzw. stylem lanckorońskim, do powstania którego przyczynił się także Lorenz. Po pożarze willi w połowie XX wieku willa Lorenza została odbudowana bez troski o pierwowzór – dlatego chcemy przywołać jej pierwotny kształt w makiecie.

Źródła:

K. Wiśniak, Powietrznicy w Lanckoronie, Kraków 2008

K. Wiśniak, Wśród ludzi i zwierząt Lanckorony, Kraków 2003

Archiwum „Kuriera Lanckorońskiego” (r. 2002, 2013)

Hasło: Józef Lorenz, w: „Pszczelarstw polskie. Organ naczelnego związku organizacyj pszczelniczych” nr 8, r. 1929.

Architekci naszej rzeczywistości: Letnisko miodem płynące – o działalności Józefa Lorenza w Lanckoronie

Architekci naszej rzeczywistości to ogólnopolski konkurs grantowy poświęcony lokalnym bohaterom, działaczom społecznym, wybitnym osobistościom i ich osiągnięciom. Organizowany jest przez Fundację Banku Zachodniego WBK, przy współpracy z Muzeum Historii Polski. Projekt jest współfinansowany ze środków Funduszu Inicjatyw Obywatelskich.

W ramach konkursu zespół MIT realizuje projekt poświęcony Józefowi Lorenzowi, który znacznie zmienił kształt Lanckorony i przyczynił się do założenia letniska.

Józef Lorenz był pedagogiem, społecznikiem, działaczem, propagatorem sadownictwa, ogrodnictwa, pszczelarstwa, założycielem Towarzystwa Upiększania Lanckorony i prekursorem ruchu pensjonatowego. Był także wrażliwym patriotą, autorem sztuk dramatycznych, człowiekiem aktywnie angażującym się w innowacyjne rozwiązania i podejmującym działania służące miejscu, w którym osiadł na stałe. Był przyjezdym – jego śladem poszło wielu następnych działaczy, stał się inspiracją, ale i powodem dla którego do Lanckorony zaczęli coraz liczniej przybywać turyści oraz artyści. Dzięki jego działalności podpisano w 1919 roku „Memoryał do Wysokiego Sejmu w Warszawie”, w którym domagano się uznania walorów przyrodniczych i Lanckorony i utworzenia z niej letniska.

W ramach projektu organizujemy szereg działań upamiętniających postawę pierwszego z Lorenzów, staramy się przybliżyć jego zasługi, poznać bliżej historię nie do końca znaną szerszej publiczności. Naszymi odbiorcami będzie społeczność lokalna – szczególnie dzieci i młodzież ze szkoły podstawowej oraz gimnazjum, a także turyści, wczasowicze, artyści szukający w Lanckoronie magii i odskoczni od codziennego życia. Przypominając tego działacza postaramy się ożywić dawne duchy, poczucie jedności i troskę o dziedzictwo kulturowe.

Dzieci i młodzież ze świetlicy środowiskowej zapoznają się ze zgromadzonymi materiałami historycznymi dotyczącymi postaci Józefa Lorenza oraz początków letniska. W formie nagrań zbierają również wywiady z najstarszymi mieszkańcami wsi, którzy opowiedzą, jak pamiętają Lorenza, lub jak była postrzegana jego postać w czasach ich młodości. Seniorzy podzielą się również historią letniska. Zorganizowane zostanie spotkanie z przedstawicielami społeczności napływowej oraz słynnymi letnikami odwiedzającymi Lanckoronę w czasach jej świetności – artystami, muzykami, literatami. Będzie można wziąć udział w grze terenowej poświęconej pamięci dokonań rodziny Lorenzów. Powstanie również przewodnik w formie aplikacji mobilnej „Spacer po Lanckoronie”, która wykorzystując mapę i zasłyszane opowieści będzie idealnym i dostępnym za darmo do pobrania w internecie przewodnikiem dla nowych gości. Z komórką będzie można odkryć tajemnice miasteczka. Trwałym śladem, który miałby świadczyć o potrzebie pamięci o Józefie z Lanckorony będzie mural stworzony przez młodzież.